Tysiąc - zasady gry w karty krok po kroku
Gra się talią 24 kart (od dziewiątek do asów), zwykle w 3 osoby. Licytujesz, ile punktów ugrasz, meldujesz pary króla i damy, a wygrywa ten, kto pierwszy zbierze 1000 punktów.
Tysiąc to polska gra karciana dla 3 osób (są też wersje na 2 i 4 osoby, opisane niżej), w której gra się talią 24 kart. W każdym rozdaniu jeden gracz licytuje, ile punktów zdobędzie, i musi tyle ugrać, a pozostali zbierają punkty dla siebie. Punkty dają karty w zebranych lewach oraz meldunki, czyli pary króla i damy w jednym kolorze. Lewa to trzy karty zagrane po kolei przez graczy; zabiera je ten, kto zagrał najwyższą. Gra kończy się, gdy ktoś przekroczy 1000 punktów.
Zasady tysiąca różnią się nieco między domami, zwłaszcza w szczegółach beczki i bomby, czyli zasad dla gracza bliskiego wygranej i dla rezygnacji z rozdania. Poniżej opisujemy wersję podstawową i zaznaczamy miejsca, które warto ustalić przed pierwszym rozdaniem. Krótkie porównanie tysiąca z remikiem i kanastą znajdziesz w tekście remik, kanasta i tysiąc.
Czym zagrać w tysiąca?
Potrzebujesz 24 kart: dziewiątek, dziesiątek, waletów, dam, królów i asów. Wystarczy zwykła talia 52 kart: odkładasz karty od dwójek do ósemek i zostaje dokładnie 24. Talie standardowe znajdziesz w kategorii karty standardowe.
Czym jest tysiąc?
Tysiąc to gra w lewy z meldunkami. W Polsce to jedna z najpopularniejszych gier na trzy osoby. Każde rozdanie ma trzy części: licytację, w której gracze ustalają, kto gra, rozgrywkę, w której zbiera się lewy, i liczenie punktów.
| Parametr | Tysiąc |
|---|---|
| Gracze | 3 (są też wersje na 2 i 4 osoby) |
| Talia | 24 karty: 9, 10, W, D, K, A w czterech kolorach |
| Rozdanie | po 7 kart, 3 karty do musiku |
| Punkty w kartach | 120 w każdym rozdaniu |
| Cel | pierwszy zdobyć 1000 punktów |
| Czas gry | zwykle 1-2 godziny |
Talia i wartości kart
W tysiącu ważna jest kolejność kart, która różni się od większości gier: dziesiątka jest wyżej niż król. Od najwyższej: as, dziesiątka, król, dama, walet, dziewiątka. Wszystkie karty w talii dają razem 120 punktów.
| Karta | Punkty |
|---|---|
| As | 11 |
| Dziesiątka | 10 |
| Król | 4 |
| Dama | 3 |
| Walet | 2 |
| Dziewiątka | 0 |
Rozdanie i musik
Rozdający tasuje i daje każdemu z trzech graczy po 7 kart. Trzy karty odkłada zakryte na środek stołu - to musik, który dostanie zwycięzca licytacji. Funkcja rozdającego przechodzi po każdym rozdaniu na kolejnego gracza.
Licytacja - kto gra i za ile?
Licytację zaczyna gracz siedzący po lewej stronie rozdającego, zwykle od 100 punktów. Kolejni gracze podbijają co 10 punktów albo pasują. Kto spasował, nie wraca już do licytacji. Wygrywa ten, kto zadeklarował najwięcej.
Karty dają w rozdaniu najwyżej 120 punktów, więc bez meldunku na ręce nie licytuje się powyżej 120. Wyższą deklarację uzasadnia tylko meldunek, który doda punkty, np. para króla i damy kier daje 100.
Zwycięzca licytacji odkrywa musik, bierze go na rękę i oddaje 2 karty. W najczęstszej wersji daje po jednej karcie każdemu z przeciwników, tak że wszyscy mają po 8 kart. W niektórych domach te 2 karty po prostu się odkłada. Po obejrzeniu musiku grający może jeszcze podnieść swoją deklarację, ale nie może jej obniżyć.
Meldunki i atu
Meldunek to król i dama w tym samym kolorze na ręce jednego gracza. Daje dodatkowe punkty i ustala kolor atutowy.
| Meldunek | Punkty |
|---|---|
| Kiery (K♥ + D♥) | 100 |
| Kara (K♦ + D♦) | 80 |
| Trefle (K♣ + D♣) | 60 |
| Piki (K♠ + D♠) | 40 |
Meldunek zgłaszasz, gdy wychodzisz, czyli zagrywasz pierwszą kartę w lewie: kładziesz króla albo damę z pary i mówisz „melduję”. Od tej chwili kolor meldunku staje się atu i bije karty pozostałych kolorów. Kolejny meldunek zmienia atu na nowy kolor. W wielu domach nie wolno meldować w pierwszej lewie rozdania, więc ustalcie to przed grą.
Rozgrywka: lewy i obowiązki graczy
Pierwszą kartę zagrywa grający, czyli zwycięzca licytacji. Każdy kolejny gracz dokłada po jednej karcie, a trzy karty na stole tworzą lewę. Lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjścia albo najwyższy atut, jeśli ktoś go zagrał. Kto wziął lewę, wychodzi w następnej.
Musisz dołożyć kartę w kolorze, którym wyszedł pierwszy gracz, jeśli taką masz.
Jeśli nie masz koloru wyjścia, a w grze jest atu, musisz zagrać atut.
Dopiero gdy nie masz ani koloru wyjścia, ani atu, możesz zagrać cokolwiek.
Część graczy dodaje obowiązek przebijania, czyli zagrania wyższej karty w kolorze, jeśli się ją ma. To wariant, nie zasada podstawowa.
Punktacja - jak liczyć punkty w tysiącu?
Po rozegraniu wszystkich lew każdy liczy punkty z kart w swoich lewach i dodaje swoje meldunki.
| Kto | Co zapisuje |
|---|---|
| Grający ugrał deklarację | + zadeklarowana liczba (nie to, co faktycznie zebrał) |
| Grający nie ugrał | - zadeklarowana liczba |
| Pozostali gracze | swoje punkty z lew i meldunków, zaokrąglone do pełnych dziesiątek |
Przykład: Ania wygrała licytację za 110. Zebrała 74 punkty w kartach i zameldowała kiery (100), razem 174, więc zapisuje +110. Bartek zebrał 27 punktów i zapisuje 30, Celina zebrała 19 i zapisuje 20. Gdyby Ania zebrała tylko 98, zapisałaby -110.
Beczka, bomba i inne zasady domowe
Te elementy najbardziej różnią się między domami. Ustalcie je przed grą, żeby uniknąć sporów przy zapisie.
Gracz, który dobił do progu (najczęściej 800 punktów, w niektórych domach 880), „siedzi na beczce”: nie dopisuje punktów jako obrońca i może dojść do 1000 tylko jako grający, wygrywając licytację i ugrywając deklarację. Często obowiązuje limit trzech podejść, po którym gracz spada z beczki o ustaloną liczbę punktów.
Grający, który po obejrzeniu musiku widzi, że nie ugra deklaracji, może zrezygnować z rozdania bez minusa. Przeciwnicy dostają wtedy z góry ustaloną liczbę punktów (często po 60). Bombę można zwykle rzucić raz albo kilka razy w całej grze.
W wielu domach gracz z bardzo słabymi kartami (np. z czterema dziewiątkami albo bez żadnej karty punktowanej wyżej niż walet) może zażądać ponownego rozdania.
Tysiąc w 2 i w 4 osoby
W dwie osoby każdy dostaje 10 kart, a na stole leżą dwa musiki po 2 karty. Zwycięzca licytacji wybiera jeden z nich, a drugi, zależnie od zasad domowych, trafia do przeciwnika albo odpada z gry. Licytacja, meldunki i punktacja działają tak samo jak w wersji na trzy osoby. Inne gry na dwie osoby zebraliśmy w tekście gry karciane dla dwóch osób.
W cztery osoby najczęściej rozdający w danym rozdaniu pauzuje i gra pozostała trójka według zwykłych zasad. Rozdający zmienia się co rozdanie, więc każdy gra trzy rozdania na cztery.
