3-5-8 - zasady gry w karty dla trzech osób
Gra w lewy dla trzech osób, talią 52 kart. W każdym rozdaniu gracz po lewej rozdającego musi wziąć 8 lew, gracz po jego lewej 5, a rozdający 3. Za każdą lewę ponad normę dostajesz punkt, za każdą brakującą tracisz punkt.
3-5-8 (pisane też 358) to gra w lewy dla dokładnie trzech osób. Każdy dostaje 16 kart, a nazwa gry to normy lew: w każdym rozdaniu jeden gracz musi wziąć 8 lew, drugi 5, a trzeci 3. Razem daje to 16, czyli tyle lew, ile jest w całym rozdaniu.
Lewa to trzy karty zagrane po kolei, po jednej od każdego gracza. Bierze ją najwyższy atut, a jeśli nikt nie zagrał atutu, najwyższa karta w kolorze wyjścia, czyli w kolorze pierwszej karty lewy. Atut to kolor wybrany na dane rozdanie, którego każda karta bije karty pozostałych kolorów. Musik to 4 karty odłożone zakryte przy rozdawaniu: grający bierze je do ręki, a potem odkłada 4 niepotrzebne. Karty liczą się od asa (najwyższy) do dwójki (najniższa).
W każdym rozdaniu rozdający daje wszystkim po 16 kart i odkłada musik. Grający, czyli gracz po jego lewej, wybiera rodzaj gry: jeden z czterech kolorów jako atut, grę bez atutu albo grę bez lew, w której trzeba wziąć jak najmniej lew. Potem bierze musik i zaczyna pierwszą lewę, a każdą następną zaczyna ten, kto wziął poprzednią. Kto ma kartę w kolorze wyjścia, musi ją dołożyć. Po 16 lewach każdy zapisuje punkty, a w kolejnym rozdaniu wszystkie role przesuwają się o jedno miejsce w lewo. Partia ma 18 rozdań, więc każdy jest grającym 6 razy.
Zasady różnią się trochę między domami, zwłaszcza przy obowiązku zagrania atutu i wymianie kart. Opisujemy wersję z hasła 3-5-8 w polskiej Wikipedii, a miejsca, które warto ustalić przed grą, zaznaczamy osobno. Ten sam obowiązek przebijania atutem stosuje Kurnik, na którym można zagrać w 3-5-8 online.
Czym zagrać w 3-5-8?
Potrzebujesz jednej pełnej talii 52 kart. Przy 16 kartach w ręce karty mocno na siebie zachodzą, więc wygodniej grać talią z dużymi indeksami, czyli oznaczeniami wartości i koloru w rogu karty, np. Piatnik Opti Poker, w której symbole widać nawet na mocno zachodzących na siebie kartach. Klasyczna alternatywa to Piatnik Classic Poker. Obie mają po 55 kart: oprócz 52 kart do gry są w nich 3 karty dodatkowe (np. jokery), które przed grą odkładacie. Więcej talii w kategorii karty standardowe.
Na czym polega gra 3-5-8?
Role przy stole zmieniają się co rozdanie. Najwięcej musi ugrać grający, czyli osoba po lewej stronie rozdającego, bo to on wybiera atut i bierze musik. Najmniej wymaga się od rozdającego.
| Kto | Gdzie siedzi | Norma lew |
|---|---|---|
| Grający | po lewej rozdającego | 8 |
| Trzeci gracz | po lewej grającego | 5 |
| Rozdający | rozdaje karty | 3 |
| Parametr | 3-5-8 |
|---|---|
| Gracze | 3 |
| Talia | 52 karty, od asa (najwyższy) do dwójki |
| Rozdanie | po 16 kart, 4 karty na musik |
| Lewy w rozdaniu | 16 |
| Pełna partia | 18 rozdań |
Talia, rozdanie i musik
Rozdający tasuje i proponuje przełożenie talii graczowi po swojej prawej stronie. Potem rozdaje każdemu po 16 kart, a 4 karty odkłada zakryte na środek stołu. To musik, który w tym rozdaniu weźmie grający.
Rozdający sam decyduje, które karty trafią na musik: zamiast dać kartę graczowi, kładzie ją na stole. Obowiązują przy tym dwa ograniczenia:
Na musik nie może trafić pierwsza ani ostatnia karta rozdania.
Dwie kolejne karty z talii nie mogą razem pójść na musik.
Każdy patrzy tylko na swoje karty. Po rozdaniu funkcja rozdającego przechodzi na gracza po lewej, więc dotychczasowy grający w następnym rozdaniu rozdaje.
Jak wybrać atut: kolor, bez atu, bez lew
Grający wybiera rodzaj gry, zanim zobaczy wszystkie swoje karty: patrzy tylko na pierwszych sześć kart, które dostał. Ma do wyboru sześć możliwości:
| Wybór | Na czym polega |
|---|---|
| Atut w kolorze (kier, karo, trefl albo pik) | karty wybranego koloru biją wszystkie pozostałe; normy 8, 5 i 3 lewy |
| Bez atu (tzw. starsza) | nie ma atutu, lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjścia; normy jak wyżej |
| Bez lew (tzw. młodsza) | bez atutu, ale cel się odwraca: trzeba wziąć jak najmniej lew |
Dopiero po ogłoszeniu wyboru grający ogląda resztę swoich kart. Jeśli gracie z wymianą kart (opisaną niżej), robi się ją w tym momencie. Następnie grający odsłania musik, tak żeby widzieli go wszyscy, bierze 4 karty na rękę i odkłada zakryte 4 dowolne karty. Odłożone karty nie biorą udziału w grze do końca rozdania.
W najczęściej opisywanej wersji normy stają się limitami: grający może wziąć najwyżej 3 lewy, trzeci gracz najwyżej 5, a rozdający najwyżej 8. Najtrudniejsze zadanie znowu ma więc grający.
Rozgrywka: dokładanie do koloru i przebijanie
Pierwszą lewę zaczyna grający. Pozostali dokładają po jednej karcie, kolejno w lewo. Lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjścia albo najwyższy atut, jeśli ktoś go zagrał. Kto wziął lewę, wychodzi w następnej.
Jeśli masz kartę w kolorze wyjścia, musisz ją dołożyć.
Jeśli nie masz koloru wyjścia, a gra toczy się z atutem, musisz zagrać atut. Tak opisuje to Wikipedia i tak gra się na Kurniku.
Dopiero gdy nie masz ani koloru wyjścia, ani atutu, możesz zagrać dowolną kartę.
Dwie rzeczy warto ustalić przed pierwszym rozdaniem. Część graczy w ogóle nie stosuje obowiązku atutu i pozwala przy braku koloru zagrać cokolwiek. Inni dodają obowiązek przebijania, czyli zagrania wyższej karty w kolorze, jeśli się ją ma. Żadna z tych zmian nie jest błędem, byle wszyscy grali tak samo.
Jak liczyć punkty w 3-5-8?
Po rozegraniu wszystkich 16 lew każdy porównuje liczbę wziętych lew ze swoją normą. W grach z atutem i bez atu wynik to wzięte lewy minus norma. W grze bez lew liczy się odwrotnie: limit minus wzięte lewy. Ponieważ normy sumują się do 16, suma punktów trzech graczy w każdym rozdaniu wynosi zawsze 0. To dobra kontrola, czy nikt się nie pomylił przy zapisie.
Przykład 1, gra z atutem: Celina rozdaje, Ania jest grającą, Bartek trzecim graczem.
| Gracz | Norma | Wziął | Punkty |
|---|---|---|---|
| Ania (grająca) | 8 | 9 | +1 |
| Bartek (trzeci) | 5 | 3 | -2 |
| Celina (rozdająca) | 3 | 4 | +1 |
Razem wzięli 9 + 3 + 4 = 16 lew, a punkty dają +1 - 2 + 1 = 0.
Przykład 2, gra bez lew: te same osoby, limity 3, 5 i 8.
| Gracz | Limit | Wziął | Punkty |
|---|---|---|---|
| Ania (grająca) | 3 | 2 | +1 |
| Bartek (trzeci) | 5 | 6 | -1 |
| Celina (rozdająca) | 8 | 8 | 0 |
Wyniki dopisuje się do tabelki z kolumną dla każdego gracza. Po całej partii wygrywa osoba z najwyższą sumą.
Wymiana kart po rozdaniu
To zasada dodatkowa, z której można zrezygnować. Nagradza dobre rozdanie i daje szansę odrobienia strat temu, komu poszło gorzej. Gracz, który w poprzednim rozdaniu był na plusie, może w następnym wymienić z graczem na minusie tyle kart, ile miał punktów. Oddaje mu kartę, której nie chce, a ten musi zwrócić najwyższą kartę w tym samym kolorze. Jeśli nie ma żadnej karty tego koloru, oddaje z powrotem tę samą kartę. Wymiana odbywa się po tym, jak grający ogłosi rodzaj gry, a przed odsłonięciem musiku.
W przykładzie 1 Ania i Celina były na plusie po 1 punkcie, a Bartek na minusie 2. W kolejnym rozdaniu każda z nich może więc wymienić z Bartkiem po jednej karcie.
Wymiany nie robi się w rozdaniach bez atu i bez lew. Przy atutach zdania są podzielone: według Wikipedii za otrzymany atut można oddać dowolną kartę, a w części opisów atutów w ogóle się nie wymienia. Ustalcie to przed grą.
Ile trwa gra i kiedy się kończy?
Pełna partia kończy się, gdy każdy z trzech graczy jako grający wybierze każdy z czterech kolorów oraz bez atu i bez lew. To 6 wyborów na osobę, czyli 18 rozdań. Skoro każdy jest grającym 6 razy i musi wybrać wszystkie 6 rodzajów gry, żadnego nie może powtórzyć. Dlatego pod koniec partii grający ma coraz mniej możliwości i czasem musi zagrać w kolorze, który mu nie pasuje.
Jeśli macie mniej czasu, umówcie się na krótszą partię, np. 9 rozdań. To umowa domowa, nie zasada gry: przy 9 rozdaniach każdy jest grającym 3 razy i wybiera tylko 3 z 6 rodzajów gry. Ważne, żeby liczba rozdań dzieliła się przez 3, bo wtedy każdy zagra jako grający tyle samo razy.
Porady na pierwsze partie
Gra wydaje się prosta, ale ogranie normy 8 lew wymaga planu. Kilka zasad, od których warto zacząć:
Sześć kart to mało, ale jeśli trzy lub cztery z nich są w jednym kolorze, zwykle to najlepszy kandydat na atut. Kilka wysokich kart w różnych kolorach lepiej pasuje do gry bez atu.
Po wzięciu musiku pozbądź się kart z koloru, którego masz najmniej. Kiedy nie masz żadnej karty w danym kolorze, przebijasz go atutem i bierzesz lewę, której inaczej byś nie wziął.
W kolorze jest 13 kart. Kto pamięta, ile atutów już wyszło, wie, kiedy jego as albo król w innym kolorze jest bezpieczny.
Słaba ręka z samymi niskimi kartami nadaje się na grę bez lew. Skoro każdy wybór wolno zagrać tylko raz, dobrze mieć go w zapasie na takie rozdanie.
Warianty: Sergeant Major i 9-5-2
3-5-8 ma krewnych za granicą. Brytyjski Sergeant Major (opisany m.in. w serwisie pagat.com) też jest grą na trzy osoby z 16 kartami w ręce i normami 8, 5 i 3, ale 8 lew musi tam wziąć rozdający, a gry bez atu nie ma. Partia kończy się, gdy ktoś weźmie w jednym rozdaniu 12 lew lub więcej. W wersji kanadyjskiej, 9-5-2, normy wynoszą 9, 5 i 2. Pagat wspomina też, że pokrewne gry o nazwie 8-5-3 albo 3-5-8 są znane w Indiach i na Bliskim Wschodzie.
Jeśli szukacie innej gry z musikiem na trzy osoby, sprawdźcie zasady tysiąca. Gra w lewy z atutem jest też podstawą brydża, tyle że tam gra się w parach.
