Karty tarota - historia, budowa talii i jak wybrać pierwszą
78 kart, cztery kolory Małych Arkanów i 22 Wielkie Arkana. Wyjaśniamy, jak zbudowana jest talia tarota, czym różni się od zwykłej talii do gry i jak rozróżnić systemy talii.
Talia tarota to 78 kart podzielonych na 22 Wielkie Arkana (karty symboliczne, jak Głupiec czy Koło Fortuny) i 56 Małych Arkanów w czterech kolorach. To właśnie ta struktura, a nie styl graficzny, sprawia, że tarot to osobna kategoria kart, a nie odmiana zwykłej talii do gry.
W praktyce na rynku funkcjonują dziesiątki wersji graficznych tej samej struktury - od historycznego wzoru marsylskiego po w pełni autorskie, artystyczne edycje. W naszej ofercie znajdziesz oba podejścia, głównie w wykonaniu Fournier i Piatnik.
Tarot bywa mylony z dwiema innymi rzeczami, choć z żadną z nich nie jest tym samym. To nie jest talia do zwykłych gier karcianych: ma inną strukturę, więc makao ani remika nią nie zagrasz. To także nie są karty kolekcjonerskie w rozumieniu TCG w rodzaju Magic czy Pokémon, gdzie talię buduje się z dokupowanych dodatków. Tarot to osobna kategoria, która sama dzieli się na trzy grupy, opisane niżej.
Ile kart ma tarot i jak jest zbudowany?
Małe Arkana dzielą się na cztery kolory - w zależności od talii nazywane Buławami/Kijami, Pucharami, Mieczami i Pentaklami/Denarami - z kartami liczbowymi od Asa do Dziesiątki oraz czterema kartami dworskimi (Paź, Rycerz, Królowa, Król) w każdym kolorze. Kolory są cztery, tak jak w zwykłej talii, ale figur jest o jedną więcej: obok Pazia, Królowej i Króla stoi Rycerz. Do tego dochodzą 22 Wielkie Arkana, których zwykła talia nie ma w ogóle.
Skąd wzięły się karty tarota - krótka historia
Pierwsze talie tarota, wtedy nazywane tarocchi, powstały we Włoszech w XV wieku jako karty do gry lewowej z atutami, a więc bliżej im było do skata niż do wróżenia. Gry z tej rodziny opisują do dziś kompendia zasad i wciąż grywa się w nie w kilku krajach Europy. Zastosowanie wróżebne pojawiło się dopiero w XVIII wieku we Francji i to ono ugruntowało wzór znany dziś jako marsylski.
Wzór marsylski (Tarot de Marseille) to jeden z najdłużej produkowanych stylów graficznych tarota: prosty, symboliczny rysunek bez rozbudowanych scen na kartach liczbowych Małych Arkanów. To baza, z której wyrosła większość późniejszych, bardziej ilustracyjnych wersji.
Trzy grupy talii tarotowych
Zanim spojrzysz na grafikę, ustal, do czego talia jest przeznaczona. Te trzy grupy wyglądają na półce podobnie, a używa się ich zupełnie inaczej.
| Grupa | Do czego służy | Co ją wyróżnia |
|---|---|---|
| Talie do praktyki wróżebnej | odczytywanie symboliki, praca z rozkładami | 78 kart, zwykle z instrukcją opisującą znaczenia w danym systemie |
| Talie do gier tarotowych | gra karciana z atutami, na przykład francuski tarot | 78 kart z indeksami przystosowanymi do liczenia lew |
| Talie inspirowane tarotem | prezent, dekoracja, zbiór ilustracji | o wyborze decyduje styl konkretnego ilustratora, nie tradycja |
W tej samej kategorii sklepowej obok tarota stoją talie z zupełnie innych systemów. Talia Lenormand liczy 36 kart i ma własny zestaw znaczeń, a talie do gier tarokowych, jak Tarok czy Vedutentarock, są przystosowane do gry, nie do rozkładów. Znaczenia kart nie są wspólne dla wszystkich talii, więc przed zakupem sprawdź w opisie produktu, jaki system opisuje dołączona instrukcja.
Jakie talie tarota mamy w ofercie
W praktyce wróżebnej najczęściej wybiera się między klasycznym wzorem marsylskim a taliami autorskimi, rysowanymi przez konkretnych ilustratorów. Osobno stoją talie przeznaczone do gry, jak Jeu de Tarot od Fourniera: to karty do francuskiego tarota jako gry karcianej, a nie do rozkładów.
Wzór marsylski i klasyczny
Talie artystyczne i autorskie
Druga grupa to talie, w których o wyborze decyduje styl graficzny konkretnego ilustratora, a nie tradycja. W naszej ofercie znajdziesz między innymi Fourniera z motywami Anne Stokes (smoki, w tym edycja Legends), Fridy Kahlo, a także bardziej mroczne i autorskie serie jak Nekro, Familiars by Lisa Parker, Del Fuego by Ricardo Cavolo, De Carlotydes czy Romero. Takie talie kupuje się równie często jako prezent albo element dekoracyjny, co do praktyki wróżebnej.
Aktualny zestaw talii znajdziesz w kategorii karty do tarota.
Jak wybrać pierwszą talię
Poza grafiką sprawdź pięć rzeczy, bo różnice między wydaniami bywają spore: system talii i liczbę kart, obecność instrukcji i język, w jakim ją napisano, opis symboliki, styl ilustracji oraz rozmiar karty. Wszystkie te parametry podaje producent w opisie konkretnego produktu.
Klasyczny, symboliczny rysunek bez rozbudowanych scen ułatwia zapamiętanie podstawowej struktury talii, zanim przejdziesz do bardziej ilustracyjnych, autorskich wersji.
Część talii w naszej ofercie, jak Tarot Marsylski Piatnik, ma dołączoną instrukcję - to ułatwia start, jeśli wcześniej nie miałeś kontaktu z tarotem.
Jeśli obdarowana osoba traktuje talię przede wszystkim jako przedmiot, liczy się dopasowanie stylu graficznego, na przykład smoków Anne Stokes czy prac Fridy Kahlo, a nie zgodność z klasycznym wzorem.
Talia klasyczna czy artystyczna - czym się różnią
| Cecha | Wzór marsylski | Talia artystyczna |
|---|---|---|
| Grafika | Symboliczna, historyczna | Autorska, ilustracyjna |
| Dla kogo | Początkujący, tradycjonaliści | Wybierający pod konkretny styl ilustracji |
| Instrukcja | Często dołączona | Zależnie od talii |
| Marka w ofercie | Piatnik, Fournier | Fournier |
Obie grupy mają tę samą strukturę 78 kart, a różnica leży w warstwie graficznej i w tym, do czego talia jest używana.
Od klasycznego wzoru marsylskiego po autorskie edycje artystyczne:
